Het wordt veroorzaakt door het Herpes Simplex Virus 1, een zeer besmettelijk virus dat vaak wordt overgebracht door bijvoorbeeld kussen of knuffelen met iemand met een koortslip.
Als je eenmaal besmet bent dan draag je het virus altijd bij je en is de kans groot dat je met enige regelmaat een koortslip krijgt. Het virus houdt zich namelijk schuil in de zenuwknopen en kan vanuit deze schuilplaats toeslaan bijvoorbeeld bij verminderde weerstand, stress, menstruatie of zonlicht. Na de genezing van een koortslip trekt het virus zich weer terug in dezelfde zenuwknoop. Daarom verschijnt de koortslip ook steeds weer op dezelfde plaats.